SAP GTS Nedir? Global Ticaret Hizmetleri Rehberi

TL;DR

SAP GTS (Global Trade Services), şirketlerin uluslararası ticaret süreçlerini SAP ekosistemi içinde yönetmesini sağlayan bir uyum ve gümrük yönetimi çözümüdür. İhracat kontrol lisansları, gümrük beyannameleri, tercihli menşe ve yaptırım listesi taraması gibi dış ticaret süreçlerini MM, SD ve FI modülleriyle entegre şekilde yürütür. Türkiye'de ithalat/ihracat yapan ve AB ile ABD mevzuatına tabi tedarik zincirlerine sahip şirketler için kritik bir araçtır.

SAP GTS Nedir ve Hangi Sorunları Çözer?

SAP GTS, tam adıyla SAP Global Trade Services, şirketlerin uluslararası ticaret uyum yükümlülüklerini otomatik olarak karşılamasını sağlayan bir SAP çözümüdür. Çözüm iki temel alanda yoğunlaşır: ticaret uyumu (Compliance Management) ve gümrük yönetimi (Customs Management).

Bir şirket mal ihraç ettiğinde veya ithal ettiğinde onlarca farklı düzenlemeyle eş zamanlı uyumlu olmak zorundadır: ABD Ticaret Bakanlığı'nın EAR (Export Administration Regulations), AB'nin dual-use tüzüğü, BM yaptırım listeleri, Türkiye Gümrük Kanunu ve ÖTV/KDV gümrük rejimi. Bu gereksinimleri manuel süreçlerle karşılamak hem hataya açık hem de maliyetlidir.

SAP GTS bu süreci otomatikleştirir. Sipariş oluşturulduğu anda sistem, alıcıyı ve malı yaptırım listelerine karşı tarar; ihracat lisansı gerekiyorsa iş akışını tetikler; gümrük beyannamesi için gerekli verileri SD veya MM belgesinden çeker.

**SAP GTS'in çözdüğü başlıca sorunlar:**

SAP GTS'in Temel Modülleri ve T-Kodları

SAP GTS, üç ana işlevsel blok üzerine kurulur: Ticaret Uyum Yönetimi, Gümrük Yönetimi ve Tercihli Menşe Yönetimi.

**1. Ticaret Uyum Yönetimi (Compliance Management)**

Bu modül, işlem bazında tarama yapar. Satış siparişi, satın alma siparişi veya transfer emri oluşturulduğunda sistem otomatik olarak şu kontrolleri gerçekleştirir:

**2. Gümrük Yönetimi (Customs Management)**

İhracat ve ithalat beyannameleri için gerekli verileri SD teslimatı veya MM belgesinden otomatik çeker. Türkiye'de Tek Pencere Sistemi (TPS) ve BİLGE entegrasyonları için GTS, harici beyanname yazılımına veri besleme amacıyla kullanılmaktadır.

**3. Tercihli Menşe Yönetimi (Preference Determination)**

AB-Türkiye Gümrük Birliği ve diğer ticaret anlaşmaları kapsamında malların tercihli menşeini otomatik belirler. Tedarikçi menşe beyanlarını (SSD/LSD) toplar, ürün bazında menşe hesaplar ve A.TR veya EUR.1 dolaşım belgelerinin otomatik hazırlanmasını destekler.

SAP GTS ile Türkiye'de Dış Ticaret Uyumu

Türkiye'de dış ticaret, Gümrük Kanunu (4458), İthalat ve İhracat Yönetmelikleri, Ekonomi Bakanlığı gözetim lisansları ve çift kullanımlı mal kontrolleri gibi birden fazla mevzuat katmanına tabidir.

SAP GTS'in Türkiye'ye özgü kullanım senaryoları:

Türkiye'de GTS genellikle SAP SD ve MM modüllerinin canlıya alınmasının ardından ikinci aşamada devreye alınır. Sistemin yerel gümrük yazılımlarıyla (Bilge, e-Gümrük) doğrudan entegrasyonu ise özel ABAP geliştirme veya middleware katmanı gerektirir.

SAP GTS Entegrasyonu: SD, MM ve FI Bağlantısı

SAP GTS, bağımsız bir sistem olarak değil, SAP feeder sistemleriyle (SD, MM) entegre şekilde çalışır. Temel veri akışı şöyledir:

**SD → GTS:** Satış siparişi veya teslimat oluşturulduğunda GTS'e bir mesaj iletilir. GTS uyum kontrollerini yapar; onay verilirse süreç devam eder, bloke durumunda kullanıcı bilgilendirilir. İhracat beyannamesi, GTS'teki teslimat verilerinden otomatik oluşturulur.

**MM → GTS:** Satın alma siparişi oluşturulduğunda tedarikçi DPS kontrolü tetiklenir. İthalat gümrük işlemleri için gerekli veriler GTS'e aktarılır. Mal girişi belgelendikten sonra gümrük kapatma süreci GTS'te yönetilir.

**GTS → FI:** Gümrük vergileri, harçlar ve tercihli menşe kapsamındaki vergi avantajları FI modülüne aktarılarak muhasebe kaydı oluşturulur. Gümrük güvencesi yönetimi de GTS üzerinden FI'ya bağlanır.

GTS ile SAP ana sistemi arasındaki iletişim RFC bağlantıları ve GTS plug-in (SLL-LEG add-on) üzerinden sağlanır. GTS ayrı bir SAP sisteminde veya ana sistemle aynı client'ta konuşlandırılabilir.

Sık Sorulan Sorular

**SAP GTS hangi şirketler için zorunlu veya kritik bir yatırımdır?**

İhracat yapan ve ABD, AB veya BM yaptırımlarına tabi ürün veya müşteri portföyüne sahip şirketler için GTS kritik bir risk yönetimi aracıdır. Türkiye'de özellikle savunma yan sanayii, kimya, elektronik ve lojistik sektörlerinde faaliyet gösteren firmalar için öncelikli bir çözümdür. Tamamen iç piyasaya yönelik faaliyet gösteren şirketler için öncelik düşüktür.

**SAP GTS ile S/4HANA uyumlu mu?**

Evet. SAP GTS, S/4HANA ile birlikte kullanılmaya devam etmektedir. Ancak SAP, uzun vadede GTS işlevlerini SAP BTP ve SAP Trade Compliance Management on SAP BTP çözümüne taşıma yönünde yol haritasını güncellemiştir. Mevcut GTS yatırımlarının 2030 sonrası durumu için SAP'ın resmi yol haritasını takip etmek önemlidir.

**SAP GTS kurulumu ne kadar sürer?**

Uyum yönetimi (sadece DPS ve ihracat kontrolü) kapsamında basit bir devreye alma 8-12 hafta sürebilir. Gümrük beyanname entegrasyonu ve tercihli menşe yönetimi eklendikçe proje süresi 4-6 aya uzayabilir. Veri kalitesi (malzeme sınıflandırması, HS kodları) en büyük proje riskidir.

**SAP GTS lisans maliyeti nedir?**

SAP GTS, modüler lisanslama modeliyle satılır: işlem hacmine (belge sayısı) veya kullanıcı sayısına göre fiyatlandırılır. SAP, fiyatlarını kamuoyuyla paylaşmamaktadır; SAP Türkiye veya yetkili SAP iş ortakları üzerinden fiyat alınması gerekir.

**SAP GTS'in DPS taraması hangi yaptırım listelerini kapsar?**

Standart yapılandırmada ABD OFAC (SDN, FSE listeleri), BM Güvenlik Konseyi yaptırım listeleri, AB kısıtlayıcı önlemler listeleri ve BIS Entity List kapsanır. Ek listeler konfigürasyon yoluyla eklenebilir. Liste güncellemeleri SAP veya üçüncü taraf sağlayıcılar aracılığıyla periyodik olarak yapılır.

CONSULANT ile SAP GTS Danışmanlığı

SAP GTS entegrasyonu, ticaret uyum süreçlerinin otomasyonu veya mevcut GTS sisteminizin S/4HANA geçişi konularında destek almak için [iletişime geçin](/iletisim).

---

*CONSULANT | SAP FI · CO · PA · ABAP Danışmanlık*