SAP'ta Ödeme Koşulları (Payment Terms) Nasıl Yapılandırılır?

TL;DR

SAP'ta ödeme koşulları OBB8 işlem koduyla tanımlanır. Her ödeme koşulu; net vade günü, erken ödeme iskonto yüzdesi ve iskonto günü bilgilerini içerir. Tedarikçi faturasına veya müşteri faturasına atanan ödeme koşulu, F110 otomatik ödeme programının vade hesaplamasını belirler. Türkiye'de yaygın kullanılan: NT30 (30 gün net), ZB14 (14 gün %2 iskonto / 30 gün net).

Ödeme Koşulları Neden Kritiktir?

Ödeme koşulları, SAP AP ve AR süreçlerinin iskeletini oluşturur. Tedarikçi faturasına atanan ödeme koşulu; F110 otomatik ödeme programının hangi faturaları ne zaman ödeyeceğini belirler. Müşteri faturasına atanan ödeme koşulu; dunning (borç hatırlatma) programının ne zaman devreye gireceğini ve olası erken ödeme iskontosunu tanımlar. Yanlış yapılandırılmış ödeme koşulları geciken ödemelere, kaçırılan iskontolara ve nakit akışı sorunlarına yol açar.

OBB8 ile Ödeme Koşulu Tanımlama

Ödeme koşulları SPRO → Finansal Muhasebe → AP/AR → İş İşlemleri → Ödeme İşlemleri → Ödeme Koşulları yolundan ya da doğrudan OBB8 işlem koduyla tanımlanır. Her ödeme koşulu için belirlenmesi gereken temel alanlar: hesaplama bazı (fatura tarihi, teslimat tarihi, ay sonu gibi), net vade günü sayısı, iskonto dilimleri (kaç günde ne yüzde iskonto). Örnek: 0001 kodu 'derhal ödeme', ZB30 kodu '30 gün net' anlamına gelebilir.

Erken Ödeme İskontosu (Cash Discount)

Ödeme koşuluna tanımlanan erken ödeme iskontosu — örneğin '10 gün içinde ödeme yapılırsa %2 iskonto' — F110 programı tarafından otomatik hesaplanır. İskonto tutarı tedarikçinin ödeme miktarından düşülür ve ayrı bir iskonto gider hesabına yazılır. SAP'ta bu otomatik hesaplama hem AP hem AR tarafında çalışır; müşteri erken ödeme yaptığında da sistem iskontoyu otomatik tanır.

Ödeme Koşulunun Vade Tarihi Hesaplaması

SAP vade tarihini şu formülle hesaplar: Baz tarih (fatura tarihi veya belge tarihi) + net vade günü = son ödeme tarihi. Baz tarih tipi ödeme koşulunun tanımında belirlenir; bazı işletmeler ay sonu bazlı hesaplama (EOMONTH) tercih eder. Bu hesaplama F110 ödeme önerisi oluştururken ve AR dunning programında doğrudan kullanılır.

Sık Sorulan Sorular

**Ödeme koşulları SAP'ta nereden atanır?**

Tedarikçi ana kaydında (XK01/XK02) Muhasebe görünümündeki Payment Terms alanından atanır. Müşteri ana kaydında (XD01/XD02) aynı şekilde belirlenir. Fatura girişinde varsayılan değer otomatik gelir; gerekirse değiştirilebilir.

**Farklı para birimlerinde aynı ödeme koşulu geçerli mi?**

Evet, ödeme koşulları para biriminden bağımsız çalışır. Ancak dövizli işlemlerde erken ödeme iskontosu yerel para biriminde hesaplanır; kur farkı ayrıca işlenir.

**Ödeme koşulu faturaya yanlış atandıysa nasıl düzeltilir?**

Fatura henüz ödenmemişse FB02 işlem koduyla belge değişikliği yapılabilir; ödeme koşulu alanı değiştirilebilir. Kısmi veya tam ödeme yapılmışsa düzeltme için ters kayıt (FB08) gerekebilir.

**Ay sonu bazlı ödeme koşulu (end of month) SAP'ta nasıl tanımlanır?**

OBB8'de ödeme koşulu tanımlanırken 'Fixed Day' ve 'Additional Months' alanları kullanılarak ay sonu bazlı hesaplama yapılandırılır. Örneğin fatura tarihinin içinde bulunduğu ayın sonuna 30 gün eklenmesi şeklinde yapılandırılabilir.

CONSULANT | SAP FI · CO · PA · ABAP Danışmanlık