SAP S/4HANA Embedded Analytics Nedir?

TL;DR

SAP S/4HANA Embedded Analytics, harici bir BI aracına gerek kalmadan doğrudan S/4HANA veritabanı üzerinde gerçek zamanlı analiz yapılmasını sağlayan yerleşik analitik platformdur. CDS (Core Data Services) view'ları ve SAP HANA'nın in-memory işlem gücü üzerine inşa edilir; Fiori analitik uygulamaları, Smart Business KPI çerçevesi ve Analysis for Office ile son kullanıcılara ulaşır.

CDS View ve Virtual Data Model: Embedded Analytics'in Temeli

SAP S/4HANA'daki tüm analitik içerik, ABAP CDS (Core Data Services) view'ları üzerine kuruludur. CDS view, veritabanı düzeyinde hesaplama ve birleştirme (join) mantığını SQL benzeri bir söz dizimiyle tanımlayan ve üst katmanlara semantik bir veri modeli sunan yapıdır. SAP bu view'ları kendi içinde hiyerarşik bir mimariye göre organize eder: Virtual Data Model (VDM).

VDM üç katmandan oluşur:

**Temel View'lar (Basic Views):** Tek bir tablo ya da küme üzerine kurulu, ham veriye en yakın katmandır. Adları genellikle I_ (Interface View) önekiyle başlar; örneğin I_JournalEntryItem muhasebe kalemlerini, I_Material malzeme master verisini ifade eder.

**Bileşik View'lar (Composite Views):** Birden fazla temel view'ı birleştirerek anlam zenginliği katar. C_ önekiyle gösterilir; hem tüketim view'larına hem de başka bileşik view'lara temel oluşturur.

**Tüketim View'ları (Consumption Views):** Fiori uygulamalarına ve analitik sorgulara doğrudan veri sağlayan view'lardır. C_ veya A_ önekiyle gösterilir; @Analytics.query: true anotasyonu taşıyan view'lar OData servisi olarak otomatik yayımlanır.

SE11 t-koduyla CDS view'larının yapısını inceleyebilir, RSRT (Query Monitor) ile arka planda oluşan SQL sorgularını izleyebilirsiniz. SAP'ın S/4HANA ile birlikte sunduğu hazır analitik CDS view sayısı 3.000'i aşmaktadır; muhasebe, satın alma, satış, üretim ve lojistik alanlarının tamamı kapsanmaktadır.

Fiori Analitik Uygulamaları ve Smart Business KPI Çerçevesi

Embedded Analytics'in son kullanıcıya yansıyan yüzü Fiori uygulamalarıdır. Bu uygulamalar işlevsel olarak üç gruba ayrılır:

**Analitik Uygulamalar (Analytical Apps):** Belirlenen bir CDS sorgusunu pivot tablo ya da grafik biçiminde sunar. Kullanıcı filtreleme, sıralama, detaya inme (drill-down) ve dilme (slice-dice) yapabilir. Genel Muhasebe Kalem Listesi (FBL3N'nin Fiori karşılığı: C_GlAccountLineItemSQ00001 view'u), vadesi geçmiş tedarikçi ödemeleri ve açık müşteri alacakları bu kategorinin yaygın örnekleridir.

**Overview Pages (OVP):** Bir roldeki kullanıcının tüm kritik metrikleri tek ekranda görmesini sağlayan kart tabanlı Fiori uygulamasıdır. Finans müdürü için nakit pozisyonu, vadesi geçmiş alacaklar ve bütçe-gerçekleşme karşılaştırması tek bir OVP'de bir arada sunulabilir. Fiori Launchpad'de "Manage Cards" ile kart düzeni özelleştirilebilir.

**Smart Business KPI Framework:** Temel performans göstergelerini gerçek zamanlı izlemek için kullanılan çerçevedir. Her KPI bir hedef değer, eşik (threshold) ve trend göstergesiyle tanımlanır. KPI'lar "Manage KPIs and Reports" Fiori uygulamasıyla oluşturulur; arka planda ilgili CDS tüketim view'u veri kaynağı olarak bağlanır.

Tipik bir KPI yapısı:

| Alan | Örnek |

|---|---|

| Temel Metrik | Açık fatura tutarı (I_SupplierInvoice) |

| Hedef | 500.000 TL alt limit |

| Trend | Son 30 güne göre artış / düşüş |

| Drill-down | Tedarikçi, şirket kodu, para birimi |

Analysis for Office ve Query Browser

Embedded Analytics yalnızca web arayüzüyle sınırlı değildir. Analysis for Office (AfO), SAP'ın Excel eklentisidir; S/4HANA analitik sorgularını doğrudan Excel üzerinden çekmeye yarar. Ayrı bir BW bağlantısı gerekmez; OData üzerinden doğrudan S/4HANA CDS sorgusuna erişilir.

AfO kullanım adımları:

1. Excel'de "SAP" menüsünü açın → "Insert Data Source" seçin

2. Sistem bağlantısı olarak S/4HANA'yı seçin (RFC veya HTTPS)

3. Analitik sorgu listesinden ilgili view'u arayın

4. Filtreleri ayarlayın ve veriyi çekin

5. Pivot tablo, grafik veya düz liste biçiminde düzenleyin

Query Browser ("Browse Analytical Queries" Fiori uygulaması), mevcut tüm analitik CDS view'larını listeler. Kod bilgisi gerektirmeksizin anlık sorgu oluşturmaya ve sonuçları Excel'e veya CSV'ye aktarmaya olanak tanır.

**Embedded Analytics vs. SAP BW/4HANA:** Embedded Analytics gerçek zamanlı ve düşük gecikmeli işlemsel raporlama için idealdir. Kapsamlı tarihsel analiz, karmaşık boyutsal modeller veya çok sistemli konsolidasyon senaryoları için SAP BW/4HANA ya da SAP Analytics Cloud ile birlikte kullanmak daha uygun olur.

SSS

**SAP S/4HANA Embedded Analytics için ek lisans gerekli mi?**

Hayır. Embedded Analytics, S/4HANA lisansına dahildir. Analysis for Office da SAP NetWeaver Business Client lisansı kapsamında gelir. Ek lisans gerektiren ürünler yalnızca SAP Analytics Cloud (SAC) ve SAP Datasphere'dir.

**BW olmadan S/4HANA'da analitik rapor üretilebilir mi?**

Evet. Embedded Analytics'in temel amacı budur. CDS view tabanlı Fiori uygulamaları ve Smart Business KPI'ları ayrı bir BW sistemi gerektirmeksizin gerçek zamanlı çalışır. Ancak karmaşık tarihsel analizler ve çok sistemli konsolidasyon için BW veya SAC önerilir.

**RSRT t-kodu Embedded Analytics'te ne işe yarar?**

RSRT (Query Monitor), analitik CDS sorgularının arka planda ürettiği SQL sorgusunu gösterir ve çalıştırma süresini ölçer. Yavaş çalışan Fiori analitik uygulamalarında performans darboğazını bulmak için kullanılan birincil araçtır.

**Fiori Overview Page (OVP) nasıl özelleştirilir?**

Fiori Launchpad'de yönetici rolüyle "Manage Cards" uygulaması açılır. Buradan kart ekleme, kaldırma, boyutlandırma ve yeniden sıralama yapılabilir. Her kart bir CDS tüketim view'una bağlıdır; yeni geliştirilen view'lar da OVP'ye eklenebilir.

**SAP ECC'de Embedded Analytics var mıydı?**

Hayır. ECC döneminde analitik raporlama BW üzerinden ya da ABAP raporlarıyla yapılırdı. Embedded Analytics, S/4HANA ile HANA in-memory veritabanının getirdiği yeni bir özelliktir; ECC'de doğrudan bir karşılığı yoktur.

---

CONSULANT bu alanda danışmanlık hizmeti sunmaktadır: CDS view geliştirme, KPI çerçevesi tasarımı, Analysis for Office entegrasyonu ve Fiori Overview Page yapılandırması. Projeniz için [iletişime geçin](/iletisim).

---

**CONSULANT | SAP FI · CO · PA · ABAP Danışmanlık**