SAP SRM Nedir? Tedarikçi İlişkileri Yönetimi

TL;DR

SAP SRM (Supplier Relationship Management), satın alma süreçlerini uçtan uca yöneten; tedarikçi seçiminden sözleşme yönetimine, self-servis tedarikten stratejik kaynak belirlemeye kadar tüm temin döngüsünü kapsayan SAP çözümüdür. ECC/S4HANA sistemindeki MM modülüyle entegre çalışır; alışveriş sepeti (shopping cart) tabanlı kullanıcı deneyimi sunarak satın alma taleplerini merkezi olarak yönetir. Büyük ölçekli şirketlerde tedarikçi kalifikasyonunu, ihale süreçlerini ve çerçeve sözleşmeleri tek bir platform üzerinden yürütmeyi mümkün kılar.

SAP SRM'nin Temel Bileşenleri ve Süreç Akışı

SAP SRM'nin çekirdeğinde Self-Service Procurement süreci yatar. Çalışanlar, BBPSC01 işlem koduyla (veya Fiori'deki "Create Shopping Cart" uygulamasıyla) ihtiyaç duydukları ürün ve hizmetleri alışveriş sepetine ekler. Sepet onay akışına (approval workflow) girer; yetkili yöneticiler BBPAP01 ile süreci onaylar ya da reddeder. Onaylanan sepet otomatik olarak satın alma siparişine (Purchase Order) dönüşür veya sourcing cockpit'e yönlendirilir.

Sourcing Cockpit (BBPSOCO01), tedarikçi teklif toplama ve kaynak belirleme süreçlerinin merkezi ekranıdır. Alışveriş sepetinden gelen talepleri burada gruplayabilir, tedarikçilere teklif daveti (RFx) gönderebilir ve gelen teklifleri karşılaştırabilirsiniz. Teklifler değerlendirildikten sonra kazanan tedarikçiye satın alma siparişi veya çerçeve sözleşme oluşturulur.

Sözleşme yönetimi tarafında SAP SRM, Master Contracts ve Contracts (BBPCF01) aracılığıyla çerçeve sözleşmelerini saklar. Bu sözleşmeler fiyat, miktar ve teslimat koşullarını belirler; alışveriş sepeti oluşturulduğunda sistem otomatik olarak uygun sözleşmeyi bulur ve sepet kalemini sözleşmeye bağlar. Böylece satın alma faaliyetleri her zaman onaylı tedarikçi ve anlaşmalı fiyat üzerinden yürütülür.

SAP SRM Dağıtım Senaryoları: Classic, Extended Classic, Standalone

SAP SRM üç farklı dağıtım senaryosunu destekler; kurumun altyapısına göre hangi senaryonun kullanılacağı proje tasarım aşamasında belirlenir.

Classic Scenario'da tüm satın alma belgeleri (Purchase Order, Contract, Bid Invitation) doğrudan backend ECC/S4HANA sistemi üzerinde oluşturulur. SRM yalnızca alışveriş sepeti ve onay akışı için ön katman işlevi görür. Tedarik operasyonlarını merkezi SAP sisteminde tutmak isteyen şirketler için uygundur; hem ECC tarafındaki raporlama hem de MIRO gibi fatura doğrulama işlemleri aynı sistemde kalır.

Extended Classic Scenario'da satın alma siparişleri SRM üzerinde oluşturulur ve eş zamanlı olarak ECC'ye kopyalanır (replika). Bu senaryoda SRM daha bağımsız çalışır; tedarikçi portalı (Supplier Portal) ve gelişmiş teklif yönetimi (Bidding Engine) özellikleri tam potansiyelle kullanılabilir. Fatura doğrulama (MIRO) yine ECC tarafında gerçekleşir.

Standalone Scenario'da satın alma belgeleri yalnızca SRM'de yaşar; ECC'ye herhangi bir replikasyon yapılmaz. Genellikle SAP'ın muhasebe altyapısının kullanılmadığı veya SRM'nin bağımsız bir tedarik platformu olarak konumlandırıldığı durumlarda tercih edilir. Ancak bu senaryoda mali entegrasyon ve envanter güncellemelerinin özel geliştirmelerle yönetilmesi gerekir.

Tedarikçi Yönetimi: Kalifikasyon, Değerlendirme ve Portal

SAP SRM'de tedarikçiler Business Partner (BP) altyapısı üzerinde tanımlanır. BBPMAININT işlem koduyla açılan Business Partner ekranı, tedarikçi başvurularını, nitelik belgelerini ve iletişim bilgilerini merkezi olarak saklar. Tedarikçi kalifikasyon süreci şu adımlardan oluşur: başvuru alımı → belge doğrulama → onay → ECC tedarikçi kaydına entegrasyon (BBPGETVD ile veri aktarımı).

Tedarikçi değerlendirmesi (Vendor Evaluation) SAP SRM'de iki katmanda yürütür. Birincisi, teklif sürecindeki performans verileri (teklif yanıt süresi, fiyat rekabetçiliği); ikincisi, sipariş sonrası operasyonel performans (teslimat zamanında gelme oranı, kalite geri bildirimleri). Bu veriler ECC'deki ML81N (hizmet girişi) ve QM modülü kayıtlarıyla beslenebilir. Sonuçlar tedarikçi kartına yansır ve gelecek teklif davetlerinde öncelik sıralamasına etki eder.

Tedarikçi Portalı (Supplier Self-Services, SUS), tedarikçilerin kendi sistemleri üzerinden tekliflerini yüklemesine, satın alma siparişlerini onaylamasına ve fatura göndermesine olanak tanır. Bu özellik özellikle onlarca aktif tedarikçiyle çalışan orta-büyük ölçekli şirketlerde manuel e-posta trafiğini önemli ölçüde azaltır. SUS, web tabanlı bir arayüz sunduğundan tedarikçi tarafında SAP kurulumu gerekmez.

SAP SRM ve MM Entegrasyonu: Teknik Akış

SAP SRM ile ECC/MM arasındaki entegrasyon çoğunlukla middleware (SAP Process Integration / PI veya SAP Integration Suite) üzerinden IDoc veya BAPI mesajlarıyla gerçekleşir. Extended Classic Scenario'daki temel entegrasyon akışı şu şekilde işler: SRM'de oluşturulan Purchase Order → BAPI_PO_CREATE1 veya IDoc ORDERS05 aracılığıyla ECC'ye iletilir → ECC'de ME21N eşdeğeri bir belge oluşur → mal girişi (MIGO) ve fatura doğrulama (MIRO) ECC tarafında tamamlanır → muhasebe belgesi FI'ya otomatik aktarılır.

Sözleşme replikasyonu da benzer mekanizmayla çalışır: SRM Contract → ECC Outline Agreement (ME31K) olarak kopyalanır. Bu sayede satın alma siparişi aşamasında ECC otomatik olarak ilgili çerçeve sözleşmeye başvurur ve anlaşmalı koşulları uygular.

Ürün kataloğu entegrasyonu ise OCI (Open Catalog Interface) standardıyla sağlanır. Tedarikçi veya üçüncü taraf elektronik kataloglar OCI arayüzü üzerinden SRM alışveriş sepetine bağlanır; çalışan kataloğa göz atarak ürünü doğrudan sepete ekler. Bu yöntem veri giriş hatalarını azaltır ve katalogdaki fiyat-stok bilgisinin güncel kalmasını sağlar.

Sık Sorulan Sorular

**SAP SRM ile SAP MM arasındaki temel fark nedir?**

SAP MM, malzeme yönetimi ve stok süreçlerini (satın alma siparişi, mal girişi, envanter) kapsayan core logistics modülüdür. SAP SRM ise temin sürecinin kullanıcı deneyimi, tedarikçi ilişkileri ve stratejik kaynak belirleme katmanını ekler: self-servis alışveriş sepeti, teklif yönetimi, tedarikçi kalifikasyonu ve portal bunlara örnek verilebilir. Çoğu projede ikisi birlikte çalışır; SRM ön taraf, MM arka taraftır.

**Extended Classic ve Classic Scenario arasında nasıl seçim yapılır?**

Tüm satın alma belgelerini ECC'de merkezi tutmak ve mevcut MM raporlama altyapısını korumak isteyenler Classic Scenario'yu tercih eder. Tedarikçi portalı, gelişmiş teklif yönetimi veya çok şirketli tedarik senaryolarına ihtiyaç duyanlar Extended Classic Scenario'ya geçer. Karar, SRM'e bağımlı bırakılacak iş süreçlerinin kapsamına ve teknik entegrasyon maliyetine göre verilir.

**SAP SRM Türkiye'deki kamu ihaleleriyle entegre edilebilir mi?**

Kamu kurumları için EKAP (Elektronik Kamu Alımları Platformu) entegrasyonu teknik olarak mümkündür; ancak bu entegrasyon standart dışıdır ve özel geliştirme gerektirir. Özel sektör şirketleri içinse SAP SRM'nin Sourcing Cockpit ve Bidding Engine özellikleri, mevzuata uygun ihale süreçlerini yönetmek için yeterli altyapıyı sağlar.

**Alışveriş sepeti onay akışı nasıl yapılandırılır?**

Onay akışları SAP SRM'de BRF (Business Rule Framework) veya daha yeni projelerde BRFplus ile tanımlanır. Sepet tutarı, maliyet merkezi, ürün kategorisi veya tedarikçi türüne göre farklı onay zincirleri kurulabilir. Onay adımları BBPAP01 işlem koduyla ya da Fiori "Approve Purchase Requisitions" uygulamasıyla takip edilir ve yönetilir.

**SAP SRM S/4HANA ile birlikte kullanılıyor mu?**

SAP, S/4HANA döneminde SRM'nin yerini SAP Ariba ile almaktadır; SAP Ariba aynı işlevleri bulut tabanlı sunar ve S/4HANA ile native entegrasyon sağlar. Bununla birlikte, mevcut SRM kurulumları desteklenmeye devam etmekte; bazı müşteriler hibrit modelde hem SRM hem Ariba kullanmaktadır. Yeni S/4HANA projeleri için SAP Ariba tercih edilmekle birlikte, mevcut SRM yatırımı olan şirketler için geçiş planlaması ayrıca değerlendirilmelidir. CONSULANT, SAP SRM ile Ariba arasındaki geçiş danışmanlığı da dahil olmak üzere tedarik süreçleri konusunda destek sunmaktadır — detaylar için [iletişim](/iletisim) sayfamızı ziyaret edin.

CONSULANT | SAP FI · CO · PA · ABAP Danışmanlık