Consulant
← Blog
22 Ağustos 2026

SAP Varyant Yapılandırması (VC) Nedir? Tam Rehber

    TL;DR

    SAP Varyant Yapılandırması (Variant Configuration — VC), tek bir malzeme kaydıyla yüzlerce ürün varyantını yönetmenizi sağlar. Otomotiv, sanayi ekipmanı, mobilya ve tekstil gibi "sipariş üzerine üretim" (Make-to-Order) yapan sektörlerde standart BOM yaklaşımı yetersiz kalır; VC bu sorunu Özellik (Characteristic) + Sınıf (Class) + Konfigürasyon Profili (Configuration Profile) üçlüsüyle çözer. S/4HANA'da VC, Fiori tabanlı yapılandırma arayüzü ve SAP CPQ (Configure Price Quote) entegrasyonuyla daha da güçlendirilmiştir.


    SAP Varyant Yapılandırması Nedir ve Neden Gereklidir?

    Geleneksel SAP yaklaşımında her ürün için ayrı bir malzeme numarası, ayrı bir BOM ve ayrı bir rota oluşturursunuz. Ancak ürettiğiniz ürünün 10 farklı rengi, 5 farklı motoru ve 3 farklı kaplama seçeneği varsa bu 150 farklı malzeme kaydı anlamına gelir. VC bu kombinasyon patlamasını ortadan kaldırır.


    VC'nin temel mantığı: müşteri siparişi geldiğinde sistem, seçilen özelliklere göre o sipariş için özel bir BOM, rota ve fiyat otomatik olarak türetir.


    **VC'nin Kullanıldığı Sektörler:**

  • **Otomotiv:** Motor tipi, renk, iç döşeme, navigasyon paketi kombinasyonları
  • **Sanayi ekipmanı:** Pompa/kompresör konfigürasyonları (kapasite, basınç, malzeme)
  • **Mobilya:** Boyut, kumaş, ahşap tipi, renk seçenekleri
  • **Tekstil/Giyim:** Beden, renk, desen kombinasyonları
  • **Elektrik panoları:** Gerilim, akım, bağlantı tipi, koruma sınıfı

    • **VC Olmadan Ne Olur?**

  • Malzeme kataloğu kontrol edilemez büyüklüğe ulaşır.
  • Fiyatlandırma ve maliyet hesaplaması elle yapılmak zorunda kalır.
  • Müşteri siparişiyle üretim talimatı arasındaki bağ kopar.
  • Satış, üretim ve satın alma arasında koordinasyon kopukluğu yaşanır.

    • Temel Kavramlar ve T-Kodları


    1. Özellik (Characteristic) — CT01/CT02

    Özellik, bir ürünün yapılandırılabilir boyutunu tanımlar. Örneğin "Renk" bir özelliktir; değerleri "Kırmızı", "Mavi", "Beyaz" olabilir. Sayısal özellikler de tanımlanabilir: "Ağırlık (kg)" — 10 ile 500 arasında bir değer.


    **T-Kodları:**

  • **CT01** — Özellik oluştur
  • **CT02** — Özellik değiştir
  • **CT04** — Özellik ve değerlerini görüntüle

    • Özelliklere kısıtlama tablosu (Dependency) eklenebilir: "Renk = Kırmızı seçildiyse Motor = Spor olmalı" gibi koşullu mantık burada tanımlanır.


    2. Sınıf (Class) — CL01/CL02

    Özellikler sınıflar altında gruplandırılır. VC için kullanılan sınıf tipi **300**'dür. Yapılandırılabilir malzeme bu sınıfa atanır ve sınıfın tüm özelliklerini miras alır.


    **T-Kodları:**

  • **CL01** — Sınıf oluştur (300 tipi)
  • **CL02** — Sınıf değiştir
  • **CL20N** — Malzemeyi sınıfa ata

    • 3. Yapılandırılabilir Malzeme (KMAT) — MM01

    Malzeme tipi **KMAT** (Configurable Material) olarak oluşturulur. Bu malzemenin kendisi üretilmez; sipariş bazında türetilen varyant üretilir. KMAT malzemenin MRP tipi genellikle **MTO (Make-to-Order)** olarak ayarlanır.


    **T-Kodu:**

  • **MM01** — Malzeme oluştur (Malzeme Tipi: KMAT)

    • 4. Süper BOM (Super BOM) — CS01

    Süper BOM, o ürünün alabilebileceği tüm bileşenleri listeler; ancak her bileşenin bir seçim koşulu (Selection Condition) vardır. "Motor = Turbo ise bu bileşeni dahil et" gibi.


    **T-Kodu:**

  • **CS01** — BOM oluştur (Kullanım: 5 — Satış siparişi için)

    • 5. Süper Rota (Super Routing) — CA01

    Süper BOM'a paralel olarak, her üretim operasyonu için de koşullu mantık tanımlanabilir. "Renk = Metalik ise lakbalama operasyonu ekle" gibi.


    **T-Kodu:**

  • **CA01** — Rota oluştur

    • 6. Konfigürasyon Profili — CU41

    Konfigürasyon profili, KMAT malzemeyi Süper BOM ve Süper Rota ile birleştirir. Aynı zamanda hangi sınıfın kullanılacağını, hangi özelliklerin müşteriye gösterileceğini ve varsayılan değerleri tanımlar.


    **T-Kodları:**

  • **CU41** — Konfigürasyon profili oluştur/değiştir
  • **CU50** — Konfigürasyon simülasyonu (sipariş açmadan test et)

    • 7. Bağımlılıklar (Dependencies) — CU01

    Bağımlılıklar VC'nin en güçlü özelliğidir. Dört tip bağımlılık vardır:

  • **Selection Condition:** Bir BOM bileşenini ne zaman dahil et?
  • **Procedure:** Özellik değerini otomatik hesapla (örn. fiyat artışı)
  • **Constraint:** Çelişen kombinasyonları engelle ("Renk = Beyaz ise Motor = Spor olamaz")
  • **Precondition:** Bir özelliği sadece belirli koşullarda göster

    • **T-Kodu:**

  • **CU01** — Bağımlılık oluştur
  • **CU02** — Bağımlılık değiştir

    • Satış Siparişinden Üretime: VC İş Akışı


    VC entegrasyonu satış sürecinde başlar ve üretimi besler:


    **1. Satış Siparişi (VA01):**

    Müşteri siparişi oluşturulurken KMAT malzeme seçilir. Sistem, konfigürasyon profiline göre müşteriye bir yapılandırma ekranı sunar. Satış temsilcisi veya müşteri seçenekleri seçer (renk, motor, boyut vb.).


    **2. Fiyatlandırma:**

    Varyant koşulları (Variant Conditions — VA00) seçilen özelliklere göre otomatik fiyat farkı ekler. "Metalik renk seçildiyse +500 EUR" gibi.


    **3. MRP ve Üretim Emri:**

    MRP çalıştığında (MD01/MD02), konfigürasyona göre patlanan BOM üretim emrini besler. Her üretim emri o siparişe özgüdür.


    **4. Maliyet Hesaplama (CK11N):**

    Fiili maliyet, seçilen bileşenler ve operasyonlara göre hesaplanır. KMAT malzemenin kendisi standart fiyatla değil, konfigürasyona özel maliyetle değerlenir.


    **5. Teslimat ve Fatura:**

    SD teslimat (VL01N) ve fatura (VF01) süreçleri standart akışla devam eder; ancak fatura kalemi o siparişin konfigürasyon özetini taşır.


    S/4HANA'da Varyant Yapılandırması


    S/4HANA, VC mimarisini temelden değiştirmemiştir; ancak önemli iyileştirmeler gelmiştir:


    **Fiori Konfigürasyon Yönetimi:**

    CU41, CU01 gibi klasik transaction'ların yerini Fiori uygulamaları almaktadır. "Manage Variant Configuration Models" ve "Simulate Configuration" uygulamaları modern bir kullanıcı deneyimi sunar.


    **SAP CPQ (Configure Price Quote) Entegrasyonu:**

    Karmaşık konfigürasyonlar için SAP CPQ, S/4HANA VC ile entegre çalışır. Müşteriye yönelik web tabanlı yapılandırma arayüzü CPQ üzerinden sunulurken, arka planda S/4HANA'daki VC motoru konfigürasyonu doğrular.


    **Classification Service (BTP):**

    SAP BTP üzerindeki Classification Service, VC özellik ve değerlerini REST API üzerinden dış sistemlere açar. E-ticaret entegrasyonları için tercih edilen yöntemdir.


    **Performans İyileştirmeleri:**

    HANA in-memory teknolojisi sayesinde büyük ve karmaşık Süper BOM'ların patlatılması (explosion) önemli ölçüde hızlanmıştır.


    Sık Sorulan Sorular


    **SAP Variant Configuration ile SAP BOM arasındaki fark nedir?**

    Standart BOM, belirli bir malzemenin sabit bileşen listesidir. Süper BOM ise olası tüm bileşenleri içerir ve koşullu mantıkla siparişe özgü BOM türetir. VC, dinamik BOM yönetimi için tasarlanmıştır.


    **KMAT malzeme MRP'ye nasıl giriyor?**

    KMAT malzeme genellikle MRP tipi **MS (Make-to-Order)** veya **MV (VC ile MRP)** olarak yapılandırılır. Sipariş bazında patlama gerçekleşir; konfigürasyona göre alt bileşenler stok veya satın alma talebi olarak planlanır.


    **CU50 neden kullanılır?**

    CU50, gerçek bir sipariş açmadan önce konfigürasyonu test etmek için kullanılır. Hangi bileşenlerin seçildiğini ve bağımlılıkların doğru çalışıp çalışmadığını doğrulamak için idealdir.


    **VC'de fiyatlandırma nasıl yapılır?**

    Varyant Koşulları (Variant Conditions — VA00 şartlandırma tipi) kullanılır. Her özellik kombinasyonuna fiyat farkı (surcharge/discount) tanımlanır. Bu koşullar SD fiyatlandırma prosedürüne entegre edilir.


    **SAP S/4HANA'ya geçişte VC verileri nasıl taşınır?**

    ECC'den S/4HANA'ya geçişte VC nesneleri (özellikler, sınıflar, bağımlılıklar) SAP Migration Cockpit veya LSMW ile taşınır. Bağımlılık kodlarının S/4HANA syntax'ına uyumluluğu migration öncesi test edilmelidir.


    ---


    **CONSULANT**, SAP Varyant Yapılandırması implementasyonu, mevcut VC yapısı optimizasyonu ve S/4HANA VC geçiş projelerinde danışmanlık hizmeti sunmaktadır. Projenizi değerlendirmek için [iletişime geçin](/iletisim).


    CONSULANT | SAP FI · CO · PA · ABAP Danışmanlık

SAP danışmanlığı mı arıyorsunuz?

Uzman ekibimizle ücretsiz ön değerlendirme için iletişime geçin.

İletişime Geçin →